Byliśmy w Isaszegu

Historyczne Dni w Isaszeg  4-6. kwiecień 2011 r.

IsaszegIsaszeg  to miasteczko liczące około 12 tys.mieszkanców i znajduję się w centralnej części województwa Peszt. Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie pochodzą z roku 1274. W średniowieczu osada była własnością króla Zygmunta, póżniej przechodzila na  własność innych panujących w tej okolicy rodzin szlacheckich.Podczas najazdu tureckiego osada została zupełnie zniszczona i pozostała po niej tylko nazwa. Ponowne zasiedlenie nastąpiło w XVII i XVIII wieku. W latach 1720-30 wieś została zasiedlona chłopami ze Słowacji i Polski.

Nazwę Isaszeg poznał cały kraj 6 kwietnia 1849 roku, kiedy stoczono tu decydującą bitwę Wiosny Ludów. Oddziały węgierskie pod dowództwem Görgely-a odniosły zwycięstwo nad liczebnie przeważającymi wojskami habsbursko – rosyjskimi. W zwycięskiej bitwie dużą i decydującą rolę odegrały oddziały piechurów polskich należące do pułku  legionu  generała Józefa Wysockiego. Jest wiele dowodów pamięci o bohaterach przeszłości. Na miejscu walk 1849 r. na dzisiejszym wzgórzu Szobor stoi pomnik upamiętniający te wydarzenia. Na polach  przed wzgórzem 6 kwietnia jest rozgrywana inscenizacja bitwy w której biorą udział  stowarzyszenia rekonstrukcji historycznych z Węgier i innych krajów.

Dzień 6 kwietnia w Isaszeg to także dzień przyjażni polsko-węgierskiej. Każdego roku, a dzieje sie to od ponad  40 lat „bemowcy" czyli czlonkowie Polskiego Stowarzyszenia Kulturalnego im. J. Bema na Węgrzech spotykają się w Falumúzeum z członkami Koła Przyjaciół Muzeum by pielęgnować tradycyjną przyjaźń obu narodów.  Przy tej okazji uroczyście zostają składane wieńce przy tablicach pamiątkowych umieszczonych na ścianach muzeum. Tablice upamiętniają  badacza i historyka kontaktów polsko-węgierskich hrabiego Pál-a Domszky-ego i założyciela muzeum  oraz przyjaciela Polaków Zoltána Szathmary.

Przy dużym udziale młodzieży, mieszkańców,  przedstawicieli miejscowego samorządu i miast partnerskich składane są również wieńce  na grobach poległych żołnierzy z lat 1848/49 i czasów II. Wojny Światowej.

W tegorocznym  spotkaniu wzieli udział przedstawiciele Ambasady RP w Budapeszcie, Stowarzyszenia Bema, Ogólnokrajowego Samorządu Mniejszości  Polskiej i Stowarzyszenia Grupa Rekonstrukcji Historycznej Legionu Wysockiego na Węgrzech.   

(Tekst:Skorpion zdjęcie: Klippel Lájos)